Sistemi ETIAS (European Travel Information and Authorization System) është një sistem elektronik për regjistrimin dhe autorizimin e udhëtarëve nga vendet që nuk kanë nevojë për vizë për të hyrë në Zona Schengen.
Ky sistem u krijua nga Bashkimi Evropian me synimin për të rritur sigurinë e brendshme, për të parandaluar emigrimin ilegal dhe për të përshpejtuar kontrollet në pikat kufitare.
Është e rëndësishme të theksohet se ETIAS nuk është vizë tradicionale, por një leje udhëtimi e ngjashme me sistemin ESTA të Shteteve të Bashkuara.
Aspektet Kryesore të Funksionimit
- Aplikimi Online: I gjithë procesi kryhet në mënyrë digjitale përmes faqes zyrtare të BE-së ose aplikacionit celular. Formularët kërkojnë të dhëna personale, informacion mbi dokumentin e udhëtimit, adresën e e-mailit dhe përgjigje për pyetje të thjeshta sigurie.
- Koha e Përpunimit: Shumica e aplikimeve miratohen automatikisht brenda pak minutave. Në rast se kërkohen verifikime shtesë manuale, procesi mund të zgjasë nga 4 deri në 14 ditë.
- Kostoja dhe Tarifat: Tarifa standarde është 20 €. Aplikuesit nën moshën 18 vjeç dhe ata mbi 70 vjeç janë të përjashtuar nga kjo pagesë, megjithëse mbeten të detyruar të kryejnë aplikimin.
- Vlefshmëria: Një autorizim ETIAS mbetet i vlefshëm për 3 vjet ose deri në datën e skadimit të pasaportës me të cilën është aplikuar (cilado të vijë e para). Gjatë kësaj periudhe mund të udhëtohet disa herë pa pasur nevojë për ri-aplikim.
- Kufizimet e Qëndrimit: ETIAS nuk ndryshon rregullat ekzistuese të lëvizjes së lirë. Ai lejon qëndrimin për qëllime turizmi, biznesi apo tranziti deri në 90 ditë brenda çdo dritareje prej 180 ditësh. Nuk jep të drejtë pune apo studimi afatgjatë.
Krahasimi i Detajuar i Procesit
| Faza | Përshkrimi dhe Kërkesat |
| Dokumentet e nevojshme | Pasaportë biometrike me vlefshmëri të së paku 3 muajve pas datës së planifikuar të largimit nga Schengen. |
| Verifikimi i të dhënave | Informacioni i vendosur kryqëzohet me bazat e të dhënave të sigurisë si Europol, Interpol dhe SIS (Schengen Information System). |
| Kontrolli në nisje | Kompanitë ajrore, detare dhe ato të transportit me autobusa janë të detyruara të verifikojnë lejen ETIAS përpara se të lejojnë hipjen e pasagjerit. |
Autorizimi ETIAS lidhet me mënyrë elektronike me pasaportën tuaj. Nëse ndërroni pasaportën gjatë periudhës 3-vjeçare, do t’ju duhet të aplikoni për një ETIAS të ri me dokumentin e ri.
Po ashtu, marrja e ETIAS-it nuk garanton automatikisht hyrjen në BE; vendimi përfundimtar u takon rojeve kufitare në pikën e kalimit.